Anemie is een andere benaming voor bloedarmoede. Van de term anemie wordt gesproken als de hemoglobine, afgekort als Hb, concentratie lager is dan de ondergrens van de referentiewaarde. De term anemie kan alleen worden vastgesteld door middel van laboratoriumonderzoek. Er mag bij anemie eigenlijk niet worden gesproken over de term aandoening, omdat het alleen een laboratoriumdiagnose is. Anemie kan een symptoom zijn van een andere onderliggende ziekte, de oorzaak kan heel verschillend zijn.

Een oorzaak van anemie kan zijn een ijzertekort, dit is de oorzaak die het meest voorkomt, met name bij menstruerende vrouwen. Maar er kan ook bloedverlies optreden, iemand kan een vitamine B12 te kort hebben, en foliumzuur te kort of een hemolyse hebben. Daarnaast kan een oorzaak ook zijn dat er een aandoening is aan het beenmerg.

Er wordt bloed geprikt om te kijken of iemand anemie heeft. De anemieën worden dan onderverdeeld in drie groepen, namelijk microcytair, macrocytair en normocytair. Aan de hand van de uitslagen wordt er vastgesteld of iemand anemie heeft en wat hiervan dan de oorzaak kan zijn. Het kan zijn dat het niet direct duidelijk wordt wat de oorzaak is, dan wordt er cytologisch beenmergonderzoek gedaan. Elke vorm van anemie wordt door een tekort aan rode en/of witte bloedcellen veroorzaakt of door een tekort aan bloedplaatjes. Alle anemie soorten kunnen meestal worden vastgesteld door middel van bloedonderzoek. Dit vindt plaats door middel van een prikje in de ader in de arm of door middel van een prikje in de vinger.

Online check van uw gezondheidsklachten

anemie

Aplastische anemie

De kenmerken van aplastische anemie zijn een tekort aan alle soorten bloedcellen, dus zowel de witte en rode bloedcellen als de bloedplaatjes in uw lichaam. Als het aantal rode bloedcellen in ons lichaam verlaagd is, dan ontstaat er een daling van het Hb gehalte. Dit heeft als gevolg bloedarmoede. Als iemand te weinig bloedplaatjes heeft, dan leidt dit tot het sneller ontstaan van bloedingen in het lichaam. Als iemand te weinig witte bloedcellen heeft, heb je een verhoogd risico op infecties.

De oorzaak van aplastische anemie kan bij meer dan de helft van de patiënten niet worden vastgesteld. Het is wel zo dat het een genetische oorzaak zou kunnen hebben. Maar dat niet alleen, want het kan ook het gevolg zijn van het in aanraking komen met giftige chemicaliën en straling. De laatste oorzaak kan zijn door bepaalde soorten medicatie. Hierbij worden vaak antibiotica genoemd, als chlooramfenicol en sulfonamiden. Er bestaan twee vormen van aplastische anemie. Deze twee vormen zijn een gevolg van een zeldzame erfelijke stoornis. Deze twee vormen worden Diamond Blackfan anemia syndroom en Fanconi's anemie genoemd.

De oorzaak kan worden vastgesteld door middel van bloedonderzoek. Hierbij worden dan het aantal rode en witte bloedcellen bekeken, en het aantal bloedplaatjes wordt bekeken. Vaak wordt er om de diagnose met zekerheid vast te kunnen stellen ook beenmerg onderzocht. Als iemand ernstige aplastische anemie heeft, kan dit een dodelijke afloop hebben als er niet direct iets aan gedaan wordt. Er wordt vaak gedaan aan beenmergtranslatie, dat heeft namelijk een overlevingskans op lange termijn van ongeveer tachtig procent.

Pernicieuze anemie

Pernicieuze anemie wordt ook wel een vitamine B12 tekort genoemd. Dit wordt dan veroorzaakt door een auto-immuun gastritis. Maar wat is nou eigenlijk Pernicieuze anemie? Het is net als hemolytische anemie een vorm van bloedarmoede. Deze kan ontstaan als gevolg van een auto-immuun gastritis. Auto-immuun gastritis is een aandoening waardoor de dikke slijmvlieslaag in je maag voor altijd beschadigd kan blijven. Je afweersysteem valt als het ware de cellen in de maag aan. De aandoening Pernicieuze anemie is dus geen aandoening die zomaar kan ontstaan, het is geen losse bestaande aandoening. Het treedt alleen op als gevolg van een auto-immuun gastritis. Doordat er een tekort is aan vitamine B12, krijgt men diverse klachten. Deze klachten zullen niet direct de aandoening pernicieuze anemie veroorzaken, maar deze kunnen op den duur klachten veroorzaken waardoor deze aandoening kan worden vastgesteld.

De klachten die op kunnen treden zijn in het begin vaak vaag en heel divers. Naarmate de tijd verstrijkt neemt de ernst van de klachten toe. Klachten die dan aanwezig kunnen zijn, zijn vermoeidheid, uitputting, depressiviteit, geheugenverlies, spierpijn en zenuwklachten. Andere veel voorkomende (bij) klachten zijn duizeligheid, tintelingen, een pijnlijke tong, concentratiegebrek, misselijkheid, diarree en gewichtsverlies. Maar ook klachten als kou, oogproblemen, menstruatiepijn gebitsproblemen en spierzwakte, zoals krampen, trillingen, pijn en krachtverlies doen zich voor. Niet alle klachten doen zich bij iedereen voor. Het verloop van de aandoening is bij iedereen anders, daarom is pernicieuze anemie moeilijk vast te stellen. Een andere benaming voor auto-immuun gastritis is type-A-gastritis.

Hemolytische anemie

De term hemolytische anemie is een term die gebruikt wordt voor één van de vormen van bloedarmoede. Bij deze vorm van bloedarmoede worden de rode bloedcellen voortijdig vernietigd. Normaal gesproken zou dit zich niet voordoen, maar doordat het proces sneller werkt dan het proces waarmee het beenmerg nieuwe rode bloedcellen kan aanmaken, kan er hemolytische anemie ontstaan. Normaal is het zo dat rode bloedcellen een levensduur hebben van gemiddeld 90 tot 120 dagen. Daarna worden de oude bloedcellen afgebroken. Deze worden automatisch vervangen door nieuwe gezonde bloedcellen en worden geproduceerd door het beenmerg. Bij hemolytische anemie is dit niet het geval.

Als iemand hemolytische anemie heeft, dan worden deze nieuwe cellen te snel afgebroken. Het beenmerg is hierbij in deze korte tijd, niet in staat om de productie van de rode bloedcellen te verhogen. Deze rode bloedcellen zouden wel nodig zijn om de rode slechte bloedcellen te vervangen. Hierdoor ontstaan er een vorm van bloedarmoede. Hemolytische anemie is een aandoening die plotseling op kan treden. Het kan geleidelijk aan optreden en het is niet leeftijdgebonden. Maar het is wel zo dat als iemand in de familie hemolytische anemie heeft, dat het over kan gaan. Hemolytische anemie is namelijk een erfelijke aandoening, maar het kan ook verworven zijn. Het komt namelijk voor bij zeer uiteenlopende bloedaandoeningen. Hierbij kan er gedacht worden aan sikkelcelaandoeningen en enzymafwijkingen. Sikkelcelaandoeningen zijn erfelijke aandoeningen waarbij net als bij hemolytische anemie de rode bloedcellen in het lichaam zijn aangetast. Deze cellen kunnen bij sikkelcelaandoeningen moeilijke door kleine bloedvaten stromen, omdat ze een sikkelvormige vorm hebben gekregen. Daarnaast kan hemolytische anemie optreden bij thalassemie. Dit is ook een erfelijke aandoening, waarbij de hemoglobine een afwijking laat zien. Hierdoor lijken de rode bloedcellen kleiner en deze bevatten ook minder Hb. Ze worden hierdoor in grote hoeveelheden vernietigd.

doktersdienst