Een dieet, soms ten onrechte verward met voedingsadvies, is een voeding die om een bepaalde reden aan specifieke eisen moet voldoen. Dit kunnen eisen zijn die een medische-, religieuze- of principiële grondslag hebben. Zo kent men bijvoorbeeld specifieke dieten voor diabeten of patiënten met hartaandoeningen maar ook voor aanhangers van het Jodendom of de Islam. Verder volgen vegetariërs en veganisten een dieet zonder vlees (en andere dierlijke stoffen) omdat zij van mening zijn dat ze hiermee dierenleed kunnen besparen.

In de volksmond wordt de term dieet meestal gebruikt voor een energiebeperkt dieet dat wordt gebruikt voor het verliezen van overtollig lichaamsgewicht. Toch wil dit niet zeggen dat men alleen een dieet kan volgen om af te vallen. Er zijn immers ook mensen die, bijvoorbeeld na een ernstige ziekte, juist moeten aankomen. Zij zullen dus in plaats van energiebeperkt voedsel energierijke producten tot zich nemen om zo weer aan te sterken en zwaarder te worden.

Vandaag de dag doen er allerlei energiebeperkte diëten de ronde. Men kan het zo gek niet bedenken of iemand heeft er wel een dieet mee ontwikkeld. Enkele vreemde voorbeelden zijn dan ook: het mayo-dieet (gebaseerd op mayonaise), en het sherrydieet. De vraag is dan vaak ook of al deze diëten hun uitwerking niet zullen missen? Men valt er, in het meest gunstige geval, inderdaad van af maar na verloop van tijd zal het lichaam gewend raken aan de beperkte hoeveelheden voeding en weer vetreserves gaan opbouwen. Bovendien zijn de meeste diëten zo eenzijdig van opzet dat men het risico loopt om een gebrek op te bouwen aan een aantal essentiële voedingsstoffen. Dit kan dan zelfs leiden tot soms zeer ernstige gezondheidsklachten.

Dieet tips

- Raadpleeg uw huisarts voordat u met een speciaal dieet begint. Als u het gevoel hebt dat uw huisarts uw behoefte aan een dieet niet begrijpt of wil begrijpen, adviseer ik u contact op te nemen met een in de voedingsleer gespecialiseerde arts.
- Als u op een koolhydraat arm of vrij dieet bent, moet u oppassen voor kunstmatig gezoete 'suikerloze' of 'dieet'snoepjes die sorbitol, mannitol of hexitol bevatten. Deze ingrediënten worden in het menselijk systeem gemetaboliseerd alsof het koolhydraten zijn, alleen trager.
- Als u op een dieet bent dat alcoholgebruik toestaat, stimuleert een glas wijn voor het diner de maagsappen; bovendien bevordert het een goede spijsvertering.
- Wees op uw hoede voor sprookjes zoals: Een dessert van gelatine maakt niet vet Door grapefruits te eten verliest u gewicht Vruchten bevatten geen calorieën Eiwitrijk voedsel bevat geen calorieën Een pond biefstuk maakt minder vet dan een aardappel Toast bevat minder calorieën dan brood.
- Wat u ook eet, ga erbij zitten en eet het langzaam op (als u staat verbruikt u weliswaar meer calorieën maar u hebt dan ook de neiging meer te eten).
- Als u fruit koopt, moet u bedenken dat niet alle vruchten gelijk zijn; dat een appel, een banaan of een peer meer calorieën en koolhydraten bevatten dan een halve meloen, een bakje aardbeien of een verse mandarijn.
- Mensen die een koolhydraatarm dieet (willen) volgen moeten uien niet onderschatten: een kopje gekookte uien bevat 18 gram.
- Als u werkelijk op elke calorie let, moet u bedenken dat 1 eetlepel lecithinekorrels 50 calorieën bevat en een lecithinecapsule ongeveer 8.
- Probeer eens een dag per week te vasten en die dag alleen water te drinken (de oude Grieken deden dat ook al). Beperk u tot koud water (zonder ijsblokjes), of kruidenthee met citroen- of limoensap. Anders niets. U knapt er waarschijnlijk goed van op.

Meer informatie en tips om overgewicht tegen te gaan

Bekende en minder bekende dieten

Atkins dieet

Het Atkins-dieet is op koolhydraatarme voeding gebaseerd. Het dieet is uitgedacht door de Amerikaanse cardioloog Robert Atkins. Als basis voor het dieet gebruikte hij een wetenschappelijk onderzoek over de doeltreffendheid van verschillende koolhydraatarme diëten. Ten tijde van zijn studie en promotie gebruikte Atkins het dieet om zijn eigen overgewicht te bestrijden. Het doel van het dieet is het bevorderen van de algehele gezondheid. Bovendien hoopt men de kans hiermee te kunnen vergroten om lang en gezond te kunnen leven bij een gezond lichaamsgewicht. In de eerste plaats gaat het nadrukkelijk niet om het verliezen van gewicht maar wel om een gezond gewicht te behouden.

In het Atkins-dieet wordt ervan uitgegaan dat het veelvuldig gebruik van de geraffineerde suikers verantwoordelijk is voor de stijging van stofwisselingsproblemen zoals diabetes en overgewicht. Na het nuttigen van koolhydraten produceert de alvleesklier het hormoon insuline. Door teveel koolhydraten te eten vindt er een overproductie van insuline plaats dat tot allerlei stofwisselingsproblemen kan leiden. Bovendien kan de inname van koolhydraten zorgen voor wisselde bloedsuikerniveaus. Het gevolg hiervan kan zijn: hongeraanvallen, stemmingswisselingen, slaapproblemen en zelfs depressie. Door het Atkins-dieet wordt het bloedsuikerniveau en de insulineproductie gestabiliseerd door het lichaam te dwingen over te schakelen op een vetstofwisseling en de koolhydraatstofwisseling meer rust te geven. Door het volgen van het Atkins-dieet vallen mensen sneller af dan wanneer ze een vetarm dieet zouden volgen. Er zijn mensen die twijfelen aan het dieet, ze beweren dat het snelle gewichtsverlies in het begin te wijten is aan vochtverlies in plaats van vetverbranding.

Brood dieet

In de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw was het brooddieet erg populair. Het was toen De methode om snel een paar kilo’s af te vallen. De populariteit van het brooddieet is eenvoudig te verklaren. Het dieet is namelijk heel erg eenvoudig maar vooral ook erg effectief. Hoewel brood bekend staat als een echte dikmaker kan men door het brooddieet te volgen toch zo’n twee kilo per week verliezen. Het brooddieet is een zogenaamd wisseldieet waarbij men de ene dag het brooddieet volgt en de dag erna weer gewoon eet. Zelfs een tussendoortje is dan toegestaan.

Op de dagen dat men het brooddieet volgt eet men uitsluitend brood, zonder beleg. Het dieet werkt het beste wanneer men volkoren of meergranen brood eet maar zo nu en dan wat witbrood mag natuurlijk ook. Dankzij het gebruik van moutmeel, bij de bereiding van witbrood, zitten er dezelfde voedingsstoffen in als in de bruine of volkoren varianten. Men mag zoveel zwarte koffie of thee drinken als men wil zolang er maar geen melk en/of suiker aan is toegevoegd. Verder dient men zoveel mogelijk water te drinken om de afvalstoffen uit het lichaam te kunnen verwijderen. Men mag ook af en toe een beker heldere bouillon drinken. Op de dagen dat men normaal mag eten is het uiteraard belangrijk dat men voldoende groente en fruit nuttigt. Men moet voldoende gezonde voeding binnenkrijgen en vooral geen maaltijden over willen slaan. Om het resultaat van het brooddieet te vergroten kan men meer gaan bewegen.

Cambridge dieet

Het Cambridge-dieet kan een bijdrage leveren aan de volksgezondheid door mensen, die last hebben van overwicht, op een snelle, efficiënte en verantwoorde manier te laten afvallen. Het dieet kan alleen gevolgd worden door een aanmelding bij een officiële Cambridge-consulent. Deze consulent zal tijdens het intakegesprek onder andere aan de cliënt vragen of deze medicijnen gebruikt. Als dit het geval is dan zal er gekeken worden of er sprake is kan zijn van contra-indicaties. Het kan voorkomen dat over het gebruik van de medicijnen in combinatie met het dieet advies en een verklaring van de arts gevraagd zullen worden. Vaak zal de arts van de cliënt hierbij worden betrokken omdat deze het beste op de hoogte is van de gezondheidssituatie van de desbetreffende cliënt.

Op zich is het Cambridge-dieet volkomen veilig. Het kan echter wel voor zware hartpatiënten of mensen die lijden aan diabetes grote risico’s met zioch meebrengen. Dit is vooral het geval wanneer de medicatie niet wordt betrokken bij het dieet. Positief is wel dat het dieet een bijdrage kan leveren aan de vermindering van de klachten die door deze aandoeningen worden veroorzaakt. Het dieet kan een gunstig effect hebben op de hoogte van de bloeddruk en de bloedsuikerwaarden. Doordat het Cambridge-dieet een dieet is dat heel erg weinig calorieën bevat wil Cambridge niet dat het in vrije handen komt. Het volgen van het dieet zonder deskundige begeleiding zou tot gezondheidsklachten kunnen leiden. De dieetproducten en de begeleiding van de cliënten worden geheel verzorgt door de consulenten van Cambridge.

Het Cambridge-dieet bestaat uit voedzame dranken en soepen. Elke dieetdrank levert 153 calorieën op terwijl een portie soep 154 calorieën bevat. Het Cambridge-dieet vervangt volledig de dagelijkse maaltijden door drie maaltijden die uit dieetsoepen of -dranken bestaan. Het is de bedoeling dat men dagelijks niet meer dan 500 calorieën binnen krijgt. Men valt dus af doordat men veel minder energie binnen krijgt dan men gedurende de dag verbruikt. Het lichaam gaat dan aanspraak maken op de vetreserves. Deze vetverbranding zorgt daardoor voor het gewichtsverlies. Men kan niet zomaar aan het Cambridge-dieet beginnen maar zal allereerst een consulent moeten benaderen. Die de begeleiding op zich zal nemen gedurende het dieet. Bij deze persoon kan men bovendien de dieetsoepen en –dranken afnemen. De consulenten die het Cambridge-dieet verkopen zijn speciaal opgeleid om cliënten te begeleiden en het dieet tot een goed einde te laten brengen. In veel gevallen hebben de Cambridge-consulenten een persoonlijke ervaring met het verliezen van gewicht en met het Cambridge-dieet zelf. Heeft men na verloop van tijd het gewenste gewicht bereikt dan kan het Cambrigde Health Plan ervoor zorgen dat men ook op dit gewicht zal blijven.

Door het Cambridge-dieet te volgen valt men meestal snel een behoorlijk aantal kilo’s af maar er kunnen klachten van zwakheid optreden doordat men weinig calorieën te gebruiken heeft. Het lichaam zal hier dan ook direct op gaan reageren door de vetreserves aan te spreken en de bloedsuikerspiegel te verlagen. Wanneer men is gestopt is de kans aanzienlijk dat men snel weer aankomt.

Crash dieet

Een crashdieet wil niets meer of minder zeggen dan dat men in korte tijd relatief veel kilo’s kwijt probeert te raken. Door minder te eten dan het menselijk lichaam per dag nodig heeft verliest men gewicht. Hoe minder energie men dus binnen krijgt des te sneller men gewicht verliest. Een volwassen man heeft zo’n 2600 calorieën per dag nodig en een volwassen vrouw heeft voldoende aan ongeveer 2000 calorieën per dag. Wanneer een dieet uitgaat van minder dan 1300 calorieën per dag dan mag men van een crashdieet spreken. Hoewel het gewichtsverlies vaak wel snel plaatsvindt is een dergelijk dieet toch niet goed voor het lichaam. Men kan tekorten gaan krijgen voor bepaalde essentiële voedingsstoffen waardoor er lichamelijke klachten kunnen optreden. Door bijvoorbeeld opeens te stoppen met het gebruik van suiker zal de bloedsuiker ontregeld raken waardoor men zich niet lekker en zelfs slap of ziek gaat voelen.

Na het volgen van een crashdieet is men wel een aantal kilo’s kwijtgeraakt maar of men daadwerkelijk minder lichaamsvet heeft is nog maar de vraag. Vaak verliest men eerst vocht wat door het lichaam is vastgehouden, hierna raakt men spierweefsel kwijt. Pas als allerlaatste zal het lichaam het vet af gaan breken. Dit is dan ook de reden dat men na het volgen van een crashdieet vaak weer snel aankomt in gewicht en soms zelfs zwaarder wordt dan voor de dieetpoging. Beter is om de eetgewoontes drastisch aan te passen en meer te gaan bewegen om het gewicht onder controle te krijgen.

Detox dieet

Dit dieet is ontwikkeld door dr Paula Baille-Hamilton en is gestoeld op het idee dat chemische stoffen die in het lichaamsvet opgeslagen worden zoals, PCB’s, pesticiden en zware metalen, de stofwisseling ernstig kunnen verstoren. Dit zou tot gevolg hebben dat een heleboel mensen de vetvoorraad die zij in hun lichaam hebben niet goed meer zouden kunnen verbranden. Door op een drastische manier af te gaan vallen wordt het probleem, volgens dit principe, alleen maar erger omdat de giftige stoffen dan vrijkomen uit het lichaamsvet.

Het detox-dieet richt zich erop om met het natuurlijk mechanische op een goed gewicht te blijven, het juiste gewicht terug te krijgen of het juiste gewicht te stimuleren. Men adviseert om het lichaam te helpen bij dit proces door gebruik te maken van bindmiddelen zoals oplosbare vezels en actieve kool. Maar ook door het slikken van voedingssupplementen en het eten van rauwe groente. Verder is veel bewegen heel erg belangrijk tijdens dit proces. Men dient de zogenaamde chemische calorieën te vermijden door biologische groente en fruit te eten en dierlijk vet te beperken. Het detox-dieet richt zich meer op het maken van de goede keuzes dan op het verminderen van het aantal calorieën dat men binnenkrijgt. Hoewel het detox-dieet aspecten bevat die wetenschappelijk zijn aangetoond is de stelling, dat gifstoffen in het lichaam de stofwisseling verstoren, niet ondersteund door erkend wetenschappelijk onderzoek. De hoeveelheid chemicaliën waarmee men te maken zou hebben wordt door de bedenkster van het dieet veel groter geacht dan de wetenschap reëel vindt.

Eiwit dieet

Indien men de wens heeft om in korte tijd relatief veel kilo’s kwijt te raken dan is het eiwitdieet één van de oplossingen. Bij dit dieet gebruikt men speciale maaltijden die weinig koolhydraten bevatten zodat het lichaam aanspraak moet maken op de vetreserves die men heeft opgebouwd. Koolhydraten vormen immers een bron van energie dus wanneer deze minder wordt zal het lichaam de benodigde energie elders vandaan moeten halen: uit de vetreserves dus.

Het dieet is min of meer te vergelijken met dieren die een winterslaap houden. Zij leggen in de zomer een voorraad vet aan in een lichaam. Gedurende hun winterslaap echter krijgen ze geen nieuwe voorraad energie binnen dus wordt er aanspraak gemaakt op de reeds aanwezige vetvoorraad. Mensen zijn echter niet in staat om een winterslaap te houden dus zullen ze op een geforceerde manier de vetreserves aan moeten spreken. Ze kunnen dit doen door de toevoer van koolhydraten te stoppen. Door het vrijkomen van ketonen tijdens het volgen van het eiwitdieet krijgt men extra energie in tegenstelling tot wat velen zouden verwachten bij een dieet dat koolhydraten weglaat. Bovendien zorgen ketonen ervoor dat men geen last heeft van een hongergevoel.

Gewicht verliezen met behulp van het eiwitdieet gaat tamelijk eenvoudig en men ervaart het niet als een soort straf. Wanneer men goede producten kiest om de maaltijden mee te vervangen en deze aanvult met rauwe en/of gekookte groente dan eet men gevarieerd en lekker. Kies dieetmaaltijden van een goed merk om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen.

Proteïne dieet

Een belangrijk bestanddeel in de voeding van de mens is eiwit of proteïne. Eiwit is een belangrijke bouwstof voor het lichaam. Bovendien zorgen ze, samen met koolhydraten en vetten, voor de nodige energie. In de maag en de darmen worden eiwitten afgebroken tot aminozuren die nodig zijn om spieren en organen, de botten, het bloed en het zenuwstelsel op te bouwen. Sommige aminozuren maakt het lichaam zelf terwijl andere uit de voeding moeten worden gehaald. Eiwitten die afkomstig zijn uit dierlijke producten zijn hiervoor uitermate geschikt men beschouwd ze daarom als hoogwaardiger in vergelijking tot plantaardige eiwitten.

Het proteïnedieet is gebaseerd op veel eiwitten ,weinig suikers en weinig vetten. Door het ontbreken van suikers en vetten krijgt het lichaam geen brandstoffen meer binnen waardoor het genoodzaakt is om de reserves aan te spreken. Hierdoor zal het lichaam al snel overgaan tot het verbranden van lichaamsvetten. Bij het verbranden van de vetreserves komen ketonen vrij. Er zijn strips in de handel die ketonen aan kunnen tonen in de urine. Wanneer een dergelijke controlestrip verkleurd, nadat deze in de urine is gehouden, dan bewijst dit dat het dieet haar werk goed doet.

Bij de omschakeling van de verbranding van calorieën naar de verbranding van lichaamsvet kan men zich tijdelijk slapjes voelen, hoofd- en spierpijn ontwikkelen en een onfrisse adem krijgen. Dit zijn echter normale verschijnselen die na verloop van enkele dagen weer zullen verdwijnen. Door veel water te drinken kunnen deze klachten eveneens gedeeltelijk minder worden. Afvalstoffen verlaten namelijk snel het lichaam.

doktersdienst